योग - अध्यात्म

12345678910...Last
सांत ते अनंत
मानवाच्या एकूण जडणघडणीत त्याच्या मेंदूची अत्यंत मोलाची भूमिका आहे. एके काळी माणूस जंगलात रहात असे. प्रगती करत करत तो आजच्या आधुनिक रहाणीमाना पर्यंत येऊन ठेपलेला आहे. हा त्याच्या भौतिक प्रगतीचा टप्पा विस्मयचकीत करणारा आहे. परंतु एक पटकन जाणवणारा विरोधाभास म्हणजे या प्रवासात माणसाच्या शरीरात मात्र तेवढा अमुलाग्र बदल झालेला नाही. हजारो वर्षांपूर्वीच्या मानवाला जे शरीरावयव होते तेच आधुनिक मानवालाही आहेत. थोडक्यात सांगायचे तर मानवाच्या अवती-भोवतीच्या वातावरणात आणि जीवनशैलीत प्रचंड बदल झालेला आहे परंतु जीवन जगण्यासाठी त्याला ईश्वराने दिलेले जे उपकरण अर्थात शरीर ते मात्र फारसे बदललेले नाही.
Posted On : 18 Mar 2019
गिणगिणे बुवांचा उपदेश आणि अजपा
नुकताच २५ फेब्रुवारी २०१९ रोजी शेगावच्या श्री गजानन महाराजांचा प्रकट दिन संपन्न झाला. वृत्तीने दिगंबर अवधूत असणाऱ्या गजानन महाराजांच्या तोंडी नेहमी एक मंत्र खेळत असे - गण गण गणांत बोते. गजानन महाराज हा मंत्र नेहमी गुणगुणत असत. त्यामुळेच त्यांना गिणगिणे बुवा असे नाव पडले. या मंत्राचा सोप्या भाषेत अर्थ सांगायचा तर तो असा आहे - जीव आणि शिव हृदयातच वास करत आहेत. त्यांना जाणून घ्या.
Posted On : 11 Mar 2019
जिये मार्गींचा कापडी महेशु आझुनी
ज्या योगसाधनेसाठी शिवशंकराने वैराग्य पांघरलं, ज्या योगाभ्यासासाठी त्याने महाल टाकून स्मशानवास आपलासा केला, ज्या योगाचा मंत्र-हठ-लय-राज असा विस्तार त्याने स्वतः पार्वतीला शिकवला. असा योग त्याला जीव की प्राण आहे. एके ठिकाणी भगवान शिवशंकर पार्वतीला म्हणतात - "देवी! जो माझ्यामध्ये मन लावून योगाभ्यासाचे यथाविधी आचरण करतो तोच माझा उत्तम भक्त होय असे मी मानतो."
Posted On : 04 Mar 2019
महाशिवरात्री निमित्त मूलमंत्र जप साधना
येत्या ४ मार्च रोजी महाशिवरात्र आहे. येथे अशी एक साधना विषद करणार आहे की ज्यामुळे ईश्वरी तत्वाशी आणि गुरुतत्वाशी कनेक्शन जोडले जाण्यास मदत होईल. तुम्हाला कदाचित माहित असेल की प्रत्येक देवतेचा एक "मूलमंत्र" असतो. त्या दैवातेच्या कोणत्याही अन्य काम्यमंत्राची साधना करण्यापूर्वी मूलमंत्राची साधना करणे मंत्रशास्त्रानुसार आवश्यक मानले गेले आहे. मी जी साधाना सांगणार आहे त्यासाठी तुम्हाला भगवान सदाशिवाचा मूलमंत्र माहित असणे आवश्यक आहे.
Posted On : 25 Feb 2019
ध्यानाचे मूळ आहार-विहारात
काही आठवड्यांवर महाशिवरात्र येऊ घातली आहे. ज्यांची अजपा साधना काही कारणाने खंडित अथवा विस्कळीत झाली असेल त्यांच्यासाठी साधना परत नव्या जोमाने सुरु करायला तो उत्तम दिवस आहे. त्या निमित्त आज काही ध्यानमार्गावर समाधानकारक वाटचाल करायला पोषक अशा काही सोप्या गोष्टी सांगणार आहे. अनेकांना मी आजवर त्या सांगितल्या आहेत आणि बहुतेकांना त्याचा फायदाही झाला आहे. तुम्हालाही त्या उपयोगी पडतील अशी आशा आहे.
Posted On : 18 Feb 2019
मच्छिंद्रनाथांच्या गडावर यात्रा आणि धर्मनाथ बीज
या आठवड्यात नवनाथ भक्तांसाठी दोन महत्वाचे दिवस आहेत. आज ४ फेब्रुवारी २०१९ रोजी पौष अमावस्या आहे. आज श्रीक्षेत्र मच्छिंद्रनाथ गडावर यात्रोत्सव असतो. या ठिकाणी नाथ संप्रदायाचे प्रवर्तक असलेल्या मच्छिंद्रनाथांची समाधी आहे. नवनाथ पोथीच्या २३ व्या अध्यायात नवनाथांनी गर्भगिरी पर्वताच्या भोवताली समाध्या कशाप्रकारे घेतल्या त्याचा उल्लेख आहे. त्यांतील मच्छिंदनाथांची समाधीचे हे स्थान. यात्रेनिमित्त हे समाधी मंदिर रोषणाई वगैरे करून सजवलं जातं आणि हजारो भक्तांच्या साक्षीने यात्रा पार पडते.
Posted On : 04 Feb 2019
परमात्म्याच्या ठायी एकवटले सत, चित आणि आनंद
आज खरंतर दुसऱ्या काही विषयावर लिहिणार होतो. पण पहाटे पहाटे ज्ञानेश्वरांचा अमृतानुभव चाळत होतो काही संदर्भ शोधण्याकरता. सच्चिदानंदपदत्रयविवरण या पाचव्या अध्यायात सुरवातीला ज्ञानेश्वरांनी सत, चित, आनंद हे भिन्न अर्थ दर्शवणारे शब्द परमात्म्याच्या ठिकाणी कसे एकवटले आहेत ते सांगितले आहेत. ज्ञानेश्वरांनी छान उदाहरणे दिली आहेत म्हणून आज त्याच ओव्या सांगतो. अर्थ मुद्दाम विस्ताराने देत नाही. आपापला "अमृतानुभव" उघडा आणि आस्वाद घ्या.
Posted On : 28 Jan 2019
अजपा गायत्रीच्या सहाय्याने मनाचा पोत सुधारा
महर्षी पतंजलींची योगसूत्रे सुप्रसिद्ध आहेत. त्यांची निराळी ओळख करून द्यायला नको. पातंजल योगावरील व्यासभाष्यात आपल्याला मनाच्या पाच अवस्था वर्णिलेल्या दिसतात. ह्या पाच अवष्ठा ह्या व्यक्तीच्या मनाचा सध्याचा पोत कसा आहे त्यावर आधारलेळ्या आहेत. चित्ताच्या या पाच अवस्था अशा - मूढ, क्षिप्त, विक्षिप्त, एकाग्र आणि निरुद्ध.
Posted On : 21 Jan 2019
आत्म्याचे आणि वैराग्याचे मिलन
आज संध्याकाळी मकर संक्रांत सुरु होत आहे. ही वेळ उशीराची असल्याने शास्त्रानुसार मकर संक्रांत उद्या साजरी होणार आहे. एखाद्या चांगल्या दिनदर्शिकेत तुम्हाला संक्रांतीचा पुण्यकाळ सहज मिळून जाईल. अनेक ठिकाणी ग्रहगोलांच्या दृष्टीने मकर संक्रांत म्हणजे काय त्याचे विश्लेषण केलेलेही तुम्हाला वाचायला, पहायला मिळेल. मी येथे त्या विस्तारात जाणार नाही. परंतु अजपा साधकांसाठी काही महत्वाच्या गोष्टी जरूर सांगीन.
Posted On : 14 Jan 2019
साधकासाठी गुणग्राहीपणा आणि विवेक आवश्यक
श्रीमदभागवतामध्ये अवधूत दत्तात्रेय आणि यदु राजा यांचा संवाद फार रोचक आहे. अवधूत दत्तात्रेयांचे तेजस्वी स्वरूप पाहून यदु राजा प्रभावित होतो. दत्तात्रेयांना शरण जाऊन त्यांच्या गुरुंविषयी विनयपूर्वक विचारणा करतो. त्याला उत्तर म्हणून अवधूत शिरोमणी त्याला आपले २४ गुरु कोण ते सांगतात. त्यांच्या संवादातून आपल्याला एक फार महत्वाची गोष्ट शिकता येते. उद्धवाने श्रीकृष्णाकडे जेंव्हा संन्यास आणि वैराग्याचा उपदेश मागितला तेंव्हा श्रीकृष्णाने हाच संवाद उद्धवाला ऐकवला.
Posted On : 07 Jan 2019
12345678910...Last

Subscribe to our newsletter

Get monthly email updates about our Yoga and Spirituality articles as they get added to our websites.

  

Receive Weekly Updates